امتیاز این گزینه
(1 رای)
شنبه ، 15 بهمن 1390 ، 12:41

نگاهی به تاریخچه موتورسواری در ایران

دنیای‌خودرو– عطا برقعی: تاریخچه موتورسواری و مسابقه با خودروهای دوچرخ تقریباً قدمتی به اندازه خود موتورسیکلت در ایران دارد. اشغال ایران توسط سربازان متفقین در جریان جنگ جهانی دوم برای اولین بار ما ایرانی‌ها را با پدیده‌ای به نام موتورسیکلت آشنا کرد. نامی که تا امروز هم برای این دوچرخه موتوری کاربرد دارد. این موتورسیکلت‌ها توسط سربازان انگلیسی و از مرزهای جنوبی وارد کشور شدند. اغلب هم دارای مارک‌هایی چون تریومف، آریل رویال، ماچلس و BSA بودند. نشان موتورهای BSA سه تفنگ به صورت ایستاده بود، برای همین به آنها در ایران موتور سه تفنگه گفته می‌شد.

اولین مسابقات موتورسیکلت‌رانی را نیز همین سربازان انگلیسی ترتیب دادند که البته مسابقاتی غیررسمی بود و بیشتر جنبه تفریحی داشت. آنها در مواقع بیکاری در کمپ‌های خود یا بیابان‌های اطراف شهرها اقدام به رقابت با یکدیگر به وسیله موتورسیکلت می‌کردند و همین جا بود که ایرانی‌ها اولین مسابقات موتورسیکلت‌رانی را به تماشا نشستند.
جنگ جهانی دوم تمام شد و سربازان انگلیسی ایران را ترک کردند، اما به صورت پراکنده موتورسیکلت‌های آنها در کشور باقی ماند. خیلی زود میل به خرید موتورسیکلت در ایران پا گرفت. قیمت کمتر و همین طور سهولت کاربرد آن برای عموم مردم نسبت به اتومبیل در کنار توانایی آن در پیمودن راه‌های ناهموار باعث شد تا واردات موتورسیکلت به ایران آغاز شود. اولین موتورسیکلت‌های وارداتی به ایران در سال 1328 وارد شدند. آنها نیز چون گذشتگان خود ساخت بریتانیا بودند. نزدیک به 12 سال این موتورسیکلت‌ها در بازار ایران بودند.
نمایش‌های موتوری در ایران خیلی زودتر از مسابقات موتورسواری آغاز شد. البته این نمایش‌ها اغلب جنبه انفرادی داشت و در میان دوستان و آشنایان و یا حداکثر در جمع بچه محل‌ها انجام می‌شد.
سالخوردگانی که آن روزها را به یاد می‌آوردند این نمایش‌ها را این‌گونه تعریف می‌کنند: آنهایی که با موتورسیکلت نمایش اجرا می‌کردند معمولاً لوتی‌ها و افراد قوی‌تر محل بودند که سری نترس داشتند و پیش از ورود موتورسیکلت هم با دوچرخه نمایش اجرا می‌کردند. پرش از روی نهرها، ایستادن روی موتورسیکلت در حال حرکت و یا تک چرخ زدن از جمله اولین نمایش‌های موتورسیکلت سواران در تهران بوده است. اما هیجان‌انگیزترین نمایش به بالا رفتن از کامیون در حال حرکت مربوط می‌شد که کار هر کسی نیز نبوده است. روش اجرای این نمایش به این صورت بوده است که یک کامیون در حال حرکت تخته الوار مسطحی را که پهنای زیادی هم نداشت به دنبال خود می‌کشید و موتورسوار در حال حرکت کامیون از این الوار بالا می‌رفت. سپس در بالای کامیون دور زده و در همان حال حرکت از روی تخته پایین می‌‌آمد. هر چه در هنگام اجرای این حرکت نمایشی سرعت کامیون بیشتر بود‌، نشانه‌ای بر مهارت بیشتر موتورسوار به حساب می‌آمد. این نمایش‌ها جایزه‌ای در بر نداشت و تنها عشق و علاقه راکبان موتورسیکلت عامل اجرای آن بود.
واردات موتورسیکلت به ایران و زیاد شدن آن در دست مردم باعث شد تا ایده برگزاری مسابقات موتورسیکلت‌رانی هم به وجود بیاید.میدان جلالیه تهران که امروز پارک لاله و بلوار کشاورز را تشکیل می‌دهد میزبان اولین مسابقات موتورسیکلت‌رانی به صورت مدون در ایران بود. این میدان پیش از آن سال‌ها بود که میدان اسب دوانی و مسابقات مختلف پرش با اسب بود. پس بیراه نیست که اولین مسابقات موتورسیکلت‌رانی در ایران در پیست خاکی برگزار شود و در آن زمان از پیست آسفالت خبری نبود. میدان ارک و فرودگاه قلعه‌مرغی نیز بعد به پیست‌های موتورسیکلت‌رانی پیوستند و روزهای تعطیل پذیرای علاقمندان به موتورسواری شدند.
در حدود سال 1338 بود که سلطه موتورسیکلت‌های انگلیسی در ایران با واردات موتورسیکلت‌های ايتاليايي پایان یافت. دوکاتی، وسپا و لامبرتا اولین موتورسیکلت‌های ایتالیایی بودند که وارد ایران شدند.
خیلی زود آلمانی‌ها هم بازار خود را با مارک‌های زاکس، زونداب و موبیلت در بازار موتورسیکلت ایران پیدا کردند. تکنولوژی‌های متفاوت به کار رفته در این موتورسیکلت‌ها باعث شد تا مسابقات موتورسیکلت‌رانی نیز جذاب‌تر شده و نتایج بهتری هم به دست بیاید.
در سال 1340 موتورسیکلت‌های ژاپنی وارد ایران شدند. یاماها اولین برند ژاپنی بود که به ایران آمد. سازگاری یاماها با آب و هوای ایران در کنار قیمت پایین‌تر آن به نسبت موتورسیکلت‌های اروپایی باعث شد تا استقبال گسترده‌ای از محصولات ژاپنی شود و راه برای ورود دیگر برندهای این کشور همچون هوندا و سوزوکی هموار شود. یکی از واردکنندگان موتورسیکلت از ژاپن برای اولین بار مسابقه تور موتورسیکلت‌رانی را برای تبلیغ محصولات خود در ایران برپا کرد. این تور بین تهران و مشهد مقدس برگزار شد. در این مسابقه مرحوم حاج حسين پير‌هادي اول؛ مرحوم حاج علي باقري دوم؛ مرحوم حاج اصغر حميدي سوم شدند. اكثر شركت‌كنندگان در تور مشهد از كسبه دوچرخه فروش و موتور فروش تهران و مشهد بودند.
ورود موتورسیکلت‌های ارزان قیمت ژاپنی به ایران نقش غیر قابل انکاری در توسعه ورزش موتورسواری در ایران داشت.جوانان علاقمند که حالا راحت تر می‌توانستند اقدام به خرید موتورسیکلت کنند دور هم جمع شده و به اجرای نمایش‌های پرش پرداختند. این نمایش‌ها بیشتر در تپه‌های تهران پارس‌، گردنه قوچک و آب انبار شادآباد برگزار می‌شد. همین جوان‌ها بودند که اولین رقابت‌های موتور کراس کشور را هم راه‌اندازی کردند.
آنها یک کار دیگر را هم به انجام رساندند و آن تاسیس اولین تشکل موتورسواری در ایران بود.در این تشکل مجتبي كوكبي، قاسم بروجردي، مصطفي رهنما، اسماعيل شاه‌حسيني، تقي باديه‌نشين؛ محرم فرياد‌شيران، جواد روشن و داوود روشن حضور داشتند. این تشکل جنبه نیمه رسمی داشت.
در سال 1353 با همت دو تن از وارد‌كنندگان موتور سيكلت دو نفر از قهرمانان ژاپني ايوايو و چيگرا و ويلي موتور سوار اهل كشور چك به ايران آمدند و برنامه‌ريزي مسابقات رسمي موتور كراس را در ايران پايه‌ريزی کردند كه ويلي در منطقه شهران كه هم‌اكنون نيز يكي از پيست‌هاي تهران در آنجا واقع است يك مسابقه را برنامه ريزي كرد كه اجرا شد و ايوايو مسابقات موتور كراس و تريل را در تهران، اصفهان، شيراز و اهواز اجرا کرد.
اما آنچه به ورزش موتورسواری در ایران جنبه رسمی داد و سازمان ورزش وقت را بر آن داشت تا انجمن موتورسواران ايران را در سال 1355 تاسیس کند، صعود بی‌نظیر 160 موتورسوار به قله توچال بود که هنوز هم یک رکورد به حساب می‌آید. در جریان این صعود 9  نفر به شرح تيمور شاهي، قاسم فيروزي، ايوايو از ژاپن، حسين قرباني، جواد روشن، اسماعيل شا‌حسيني، توحيد ثمري، هنو فاكاريان و محرم فرياد شيران به قله توچال رسيدند.
به دنبال تاسیس انجمن موتورسواران ايران پيست موتور سواري شهران براي برگزاري مسابقات به صورت تيمي زير نظر كارخانجات و نمايندگي‌هاي شركت‌هاي واردكننده و سازنده موتور سيكلت ساخته و آماده شد.با تاسیس این دو فعالیت‌های موتورسواری در ایران جنبه رسمی و مدون به خود گرفت.

نوشتن نظر

نظرات پس از تائيد به نمايش گذاشته می شوند.

ارسال پیامک

لطفا نظرات، انتقادات و سوالات خودرویی خود را به شماره پیامک ما 3000674000 ارسال نمائید.

سایر مطالب اسپرت

آرشیو>>

فرم ورود

تبلیغات

بنر