حسن آقا، يكي از حرفه‌اي‌ترين و قديمي‌ترين تعميركاران موتورسيكلت در گمرك است و بسياري از تعميركاران ديگر نيز او را به خوبي مي‌شناسند. او از سال 1356 تاكنون در اين صنف مشغول به كار بوده است و امروز به يك استادكار حرفه‌اي تبديل شده كه تعداد زيادي شاگرد و البته كارآموز دارد.
ما سعي كرديم تا جاي ممكن تمام سوالات خود را از او در مورد موتورسيكلت بپرسيم اما توضيحات كامل و طولاني او باعث شد تا تنها بتوانيم جواب تعدادي از سوالات خود را از او بگيريم.
* * *
* اگر ممكن است كمي در مورد تاريخچه موتورسيكلت در ايران و صنف تعميركاران براي ما توضيح دهيد؟
واقعيت اين است كه به نظر من موتورسوارها بيشتر انسان‌هاي تك‌رويي هستند كه همواره سعي در انجام كارهاي روزمره خود به صورت تكي و غير گروهي دارند. خلاصه آنكه موتورسواري يعني اعتماد، آن هم اعتماد فقط به خود.
در مورد تعميركاران معروف و قديمي تهران هم در ابتدا مي‌توانم به استاد حاج منصور رشتي اشاره كنم كه از سال‌ها پيش در زير پل چوبي يك تعميرگاه موتورسيكلت داشت و اين تعميرگاه هنوز هم به فعاليت خود ادامه مي دهد.
اولين موتورسيكلت‌هايي كه وارد ايران شدند، موتورسيكلت‌هاي FM انگليسي بود كه 65 سال پيش آن هم توسط نيروهاي متفقين به ايران آورده شدند. بعد از اين بود كه به تدريج ساير موتورسيكلت‌ها نيز راهي به سوي بازار ايران پيدا كردند. از جمله موتورسيكلت‌هاي محبوبي كه بعدها وارد ايران شد مي‌توان به موتورسيكلت‌هاي تريال (مدل‌هاي مونسا و گول تاكو) كه در سال 1356 به بازار آمدند اشاره كرد.
* شما به عنوان يك استاد كه سال‌ها در اين حرفه مشغول به كار بوديد چه توصيه‌هايي براي ايمني موتورسيكلت‌سواران داريد؟
به نظر من اولين و مهمترين چيز در رانندگي با موتورسيكلت توجه به ايمني است كه متاسفانه در ايران كمتر به آن توجه مي‌شود. از سوي ديگر تنها وسيله‌اي كه امروزه براي امنيت جان موتورسيكلت‌سواران در كشور ما مورد استفاده قرار مي‌گيرد كلاه ايمني است و به ساير تجهيزات ايمني توجهي نشده است. اين در حالي است كه بسياري از كلاه‌هاي ايمني ساخته شده در كشور نيز استاندارد نبوده و در بعضي تصادفات خود باعث ايجاد صدمات جبران ناپذير براي راكب موتورسيكلت مي شوند.
حال اگر موتورسواران به خريد كلاه‌هاي ايمن و استاندارد بپردازند،‌اين كار هم باعث حفظ جانشان شده و هم در تابستان و زمستان آنها را از گرما و سرما حفظ مي‌كند. نكته بعدي كه بايد به آن اشاره كنم، ‌اهميت دقت كافي به اطراف و شناسايي توانايي‌ها و قابليت‌هاي موتورسيكلتي است كه سوار آن مي‌شويم. ما نبايد با موتورسيكلتي كه از ترمزهاي خوبي برخوردار نيست در خيابان‌هاي شلوغ شهري چون تهران ويراژ بدهيم چرا كه اين امر جز حادثه نتيجه ديگري ندارد.
در نهايت بايد گفت در حين رانندگي با موتورسيكلت نبايد به هيچ چيز اعتماد كرد، حتي يك درخت كه مطئن هستيم ثابت است و از جاي خود تكان نمي‌خورد.
* نظرتان در مورد موتورسيكلت‌هاي جديدي كه وارد بازار شده‌اند چيست ؟
موتورسيكلت‌هاي زياد و متنوعي در ايران توليد مي‌شوند كه هر كدام از سازندگان با قيمت و كيفيت خاص خود اقدام به عرضه محصولات مي‌كند. اما همان‌طور كه استحضار داريد موتورسيكلت هاي طرح هوندا سي‌جي 125 بيشترين ميزان حضور را در خيابان دارند به طوري كه هم‌اكنون بيش از 100 شركت در كشور به مونتاژ آنها مي‌پردازند.
* شما فعاليت اين شركت‌ها را چگونه ارزيابي مي‌كنيد؟
بعضي از اين شركت‌ها كارشان اين است كه انجين موتورسيكلت را با قيمتي بين 100 تا 150 دلار (با توجه به كيفيت جنس) از چين وارد كرده و با شاسي و اسكلتي كه خود مي‌سازند تركيب نموده و موتورسيكلتي با برند خود وارد بازار كنند. اين در حالي است كه بيشتر برندهايي كه به توليد اين نوع موتورسيكلت مي‌پردازند، از خود هيچ نوآوري خاصي نشان نمي‌دهند.
* به نظر شما ممنوعيت تردد موتورسيكلت‌هاي پر حجم در ايران چه تاثيري بر بازار داشته است؟
در اوايل انقلاب كه منافقان و دشمنان درصدد ضربه زدن به كشور بودند، بسياري از ترورها به وسيله موتورسيكلت انجام مي شد. همين امر باعث شد كه به تصيم مسوولان، كه به نظر من تصميم درستي هم بود در آن زمان، تردد موتورسيكلت‌هاي با حجم بالا در كشور ممنوع شود. اين امر باعث شد تا به تدريج از ورود موتورسيكلت‌هاي سنگين به كشور كاسته شده و امروز كمتر مي‌توان چنين وسايلي را در ايران ديد. اما به تازگي با رفع محدوديت‌هايي كه شده و تلاش فدراسيون، موتورسيكلت‌هاي قوي و زيبايي وارد كشور شده كه جا دارد شما هم در هفته‌نامه خود به معرفي آنها بپردازيد.
* به عنوان سوال آخر، ممكن است قيمت موتورسيكلت در سال‌هاي قبل را با امروز مقايسه كنيد؟
من براي روشن شدن وضعيت قيمت موتورسيكلت در آن سال‌ها فقط به چند نمونه اشاره مي‌كنم تا خود به مقايسه آن با وضعيت فعلي بپردازيد. در سال 1357 قيمت يك موتورسيكلت 1000 سي‌سي مدل گولدوين حدود 45 هزار تومان بود. در آن زمان يك پيكان جوانان با قيمت 42 هزار تومان و تويوتا نيز با قيمت 60 هزار تومان به فروش مي‌رسيدند. قيمت موتور كراس‌هاي معمولي نيز بين 7 تا 8 هزار تومان بود.
* از شما به خاطر وقتي كه در اختيارمان گذاشتيد متشكريم.
بنده هم براي شما آرزوي موفقيت مي‌كنم.