موتورهای دیزل در آغاز برای کار بر روی قایقها، کشتیها و حتی زیردریاییها مورد استفاده قرار میگرفتند. به آرامی صنعت خودروسازی به تواناییهای این موتور در حمل و نقل سنگین پی برد و از 1923 استفاده از آنها بر روی وسایل باربری در آلمان آغاز شد اما همچنان خودروهای سواری بر روی استفاده از موتورهایهای بنزینی تمرکز کرده بودند تا اینکه بنز نخستین خودروی سواری تولید انبوه دیزل را در 1936 به بازار فرستاد و این سرآغاز به کارگیری موتورهای دیزل در محصولات مرسدس بنز و به دنبال آن سایر خودروسازان جهان بود.
مرسدسبنز 260D، سرآغاز یک تحول
مرسدسبنز در اوایل دهه 30 میلادی به قابلیتهای موتورهای دیزل در خودروهای سواری پی برده بود. این شرکت پیش از این یکی از پیشگامان استفاده از موتورهای دیزل در خودروهای سنگین بود و با همین دانش، توسعه یک موتور دیزل سبکتر را برای خودروهای سواری آغاز کرد. مهندسین این شرکت موتور شش سیلندر دیزل را که پیش از این با کمک بوش در زمینه سیستم تزریق سوخت تولید کرده بودند را به عنوان الگو قرار دادند و بر اساس آن یک موتور چهار سیلندر با حجم 2.6 لیتر ساختند. این موتور در بسیاری از خصوصیات فنی با موتور قبلی مشترک بود و اتاقک پیش اشتعال و سیستم سوخترسانی خود را از موتور شش سیلندر به عاریت گرفته بود. این موتور که از سوپاپهایی در سرسیلندر بهره میگرفت قدرتی معادل 45 اسببخار داشت به راحتی میتوانست تا دور موتور بالاتر از 3000 به کار خود ادامه دهد.
بنز برای نصب و معرفی موتور جدید، اتاق W138 را انتخاب کرد که در آن زمان مدل خانوادگی بنز به حساب میآمد و در نهایت نخستین خودروی تولید انبوه جهان با موتور دیزل را در فوریه 1936، در سالگرد 50 سالگی موتور بنزینی و در جریان نمایشگاه خودروی برلین رونمایی کرد. این خودروی 4.3 متری، با این موتور و گیربکس سه سرعته خود میتوانست تا 100 کیلومتر در ساعت سرعت بگیرد که در زمان خودش عدد مناسبی برای یک سدان خانوادگی بزرگ بود.
این موتور بلافاصله قابلیتهای خود را نشان داد. خودروهای دیزلی کم مصرفتر از مدلهای بنزینی بودند و در هر 100 کیلومتر به طور متوسط 9 لیتر گازوییل مصرف میکردند. وقتی این عدد را در مقابل مصرف 13 لیتری مدلهای بنزینی قرار میدهیم به کم مصرف بودن موتور دیزل در استانداردهای آن دوران پی میبریم. از سوی دیگر با در نظر گرفتن اینکه قیمت گازوییل در آن زمان نصف قیمت بنزین بود، خودروی دیزل یک انتخاب کاملاً اقتصادی بود.
همین مساله باعث شد برخی از این خودروهای به عنوان تاکسی مورد استفاده قرار گیرند هر چند در کنار آن، خریداران شخصی هم استقبال مناسبی از مدلهای دیزل کردند و همین امر باعث شد بنز این موتورها را بر روی مدلهای لیموزین خود هم نصب کند.
مرسدسبنز در طول دوره تولید این خودرو تغییرات فنی و ظاهری را در آن اعمال کرد تا آن را در بازار همچنان در شرایط رقابتی قرار دهد. طی چهار سال تولید این خودرو، در مجموع 1967 دستگاه از مدلهای 260D ساخته شد. این خودروها در آن دوران به خوبی توانستند دوام بالای خود را نشان دهند به گونهای که بعضی از مدلهای تاکسی این خودروها حتی تا اواسط دهه 50 نیز در خیابانهای آلمان تردد میکردند.
تجربه استفاده از موتورهای دیزل در سواریهای بنز تجربه موفقی بود و بدون شک اگر جنگ جهانی دوم در سپتامبر 1939 آغاز نمیشد این تجربه در مدلهای دیگر بنز نیز ادامه پیدا میکرد اما با شروع جنگ جهانی دوم تمرکز بنز از ساخت خودروهای سواری به ساخت تجهیزات نظامی برای ارتش آلمان تغییر کرد هر چند در این دروان هم تواناییهای این شرکت در تولید موتورهای دیزل کمک بزرگی به ارتش آلمان کرد.
پس از پایان جنگ جهانی دوم در 1945، کارخانههای مرسدسبنز همچون بسیاری دیگر از صنایع آلمان در اثر بمبارانهای پی در پی به طور کامل از میان رفته بود و مدتی زمان برد تا این شرکت بتواند بار دیگر به وضعیت خود سر و سامان بدهد. بنز برای باز گشت دوباره به بازار سرمایه لازم برای توسعه یک خودروی کاملاً جدید را نداشت و به همین دلیل بنز آشنای 170 را که برای اولین بار در 1935 معرفی شده بود را بار دیگر بر روی خط تولید قرار داد. فروش این خودرو با وجود آنکه ظاهرش برای سال 1947 کمی قدیمی بود، سود مناسبی برای بنز داشت و این شرکت توانست کار بر روی تولید یک موتور دیزل جدید را آغاز کند.
آنها موتور بنزینی 170 را به عنوان الگو مورد استفاده قرار دادند و در نهایت مدلهای دیزل این خودرو را در سال1949 روانه بازار کردند تا دومین موتور دیزل سواری بنز متولد شود. این موتورها که بر روی خودروهای 170D نصب میشدند با حجم دقیق 1697 سیسی، 38 اسببخار قدرت داشتند. این در شرایطی است که موتورهای بنزینی 170 نیز در آن زمان همین قدرت را تولید میکردند با این تفاوت که قدرت موتورهای دیزل در دور پایینتری به دست میآمد و مصرف دیزلها هم حدود 7.5 لیتر در 100 کیلومتر بود در حالی که بنزینیها 11 لیتر بنزین مصرف میکردند.
بنز در 1950، نسل جدید موتورهای بنزین را با حجم 1.8 لیتر معرفی کرد و در همان سال نمونه دیزل این موتور هم به بازار معرفی شد که این بار 40 اسببخار قدرت داشت.
با معرفی بنزهای 180، همین موتور بر روی 180 نیز نصب شد و بار دیگر تواناییهای خود را نشان داد و همین روند با معرفی بنزهای 190 که در ایران سالها آنها را به عنوان خودروهای بینشهری دیدهایم، ادامه پیدا کرد و بنز مدلهای دیزل موتور بنزینی این خودرو را با حجم دو لیتر و قدرت 55 اسببخار به بازار عرضه کرد. در این سالها موتورهای بنزینی پیشرفت قابل ملاحظهای در زمینه افزایش قدرت داشتند و عملاً موتورهای دیزل را در این عرصه جا گذاشته بودند. در بنزهای 190 با موتور دو لیتری بنزینی قدرت به 95 اسببخار رسیده بود که در مقابل 55 اسببخار در مدلهای دیزل رقم بالایی بود.
بنز همین موتور دیزل را در زمان ورود به بازار مدلهای W114 که در ایران با نام بنزهای معماری شناخته میشوند، بر روی مدلهای 200D این خودرو نصب کرد.
در این دوران رشد استفاده از خودروهای بنزینی چنان شتابان بود که عملاً دیزلها در حاشیه بازار قرار داشتند اما به دلیل مزایایی که داشتند همیشه علاقهمندان خود را پیدا میکردند.
موتورهای دیزل بنز در دهه 70 برخلاف نمونههای قدیمیتر، بسیار بی صدا و بدون لرزش بودند هر چند هنوز هم وقتی در یکی از مدلهای دیزل این دهه که به تعداد کم به ایران نیز وارد شدهاند مینشینید، به سرعت، حضور یک موتور دیزل را احساس میکنید.
دیزلهای این دهه شرایط خاص خود را برای استفاده داشتند. برای روشن کردنشان در هوای سرد ابتدا باید دکمه ای را در میانه داشبور بکشید و چند لحظه صبر کنید. در داخل این دکمه، المنتی وجود دارد که قرمز شدنش نشان از گرم شدن سیستم سوخت رسانی دارد و تازه اینجا است که میتوانید موتور را روشن کنید. موتورهای دیزل وقتی هنوز سرد هستند، نامنظم کار میکنند اما وقتی گرم میشوند صدا و لرزششان بسیار کمتر میشود و میتوانید با اطمینان از آنها استفاده کنید.
مرسدسبنز تا دهه 70 و معرفی مدل W116 به بازار، هیچگاه موتورهای دیزل را بر روی نمونههای S کلاس خود نصب نمیکرد و همیشه Eکلاس بود که با این موتور به بازار عرضه میشد اما از این نسل به بعد به آرامی پای موتورهای دیزل به S کلاس هم باز شد.
با وجود تمام این پیشرفتها، هیچگاه یاد مدل 260D به عنوان سرآغاز سواریهای دیزل در میان خانواده بنز از یاد علاقهمندان نخواهد رفت، خودرویی که هر چند بنا بر شرایط روزگار نتوانست به جایگاه واقعی خود دست یابد اما آغازگر راهی بود که در قرن بیستویکم، بنز با مدل دیزلی S550 CDI ادامه داده است.
شنبه ، 29 بهمن 1390 ، 08:09
مروری بر تاریخچه دیزل های سواری بنز
دنیایخودرو- مهندس بابک وفایی: هر چند تولد موتورهای دیزل به سالهای پایان قرن نوزدهم بازمیگردد اما استفاده از آنها بر روی خودروهای سواری در ابتدا چندان عمومیت پیدا نکرد و خودروسازان ترجیح دادند از موتورهای بنزینی که کارکرد نرمتری نسبت به دیزلهای اولیه داشتند استفاده کنند.
نوشتن نظر
نظرات پس از تائيد به نمايش گذاشته می شوند.
